Dərs cədvəli hazırlayıcı

1) Məktəb parametrləri nə edir?

• Həftəlik iş günü (5/6) cədvəlin sütun sayını müəyyən edir: 5 gün seçəndə Şənbə (Ş) gizlənir və müəllimlərin “Ş” günü avtomatik deaktiv edilir.
• Gündə dərs saatı (max) hər sinif üçün matrisin (gün × saat) ölçüsünü təyin edir. Məsələn 7 seçsəniz, hər gün 1–7 saat aralığı yaranır.
• Ağır fənlər mümkün qədər 1-ci/sonuncu saatda olmasın — bu seçim aktivdirsə, “Ağır?” işarələdiyiniz dərslər mümkün olduqca 1-ci və sonuncu saata salınmır (optimallaşdırma).
• Eyni fənn qaydası — qayda sinif + fənn səviyyəsində tətbiq olunur: standart halda bu sinifdə həmin fənn bir gündə maksimum 1 saat ola bilər. Əgər həmin sinifdə həmin fənn üçün Qoşa = İmkan daxilində və ya Qoşa = Mütləq seçilibsə, həmin fənn üçün gündəlik limit 2 saat olur (Mütləq: ardıcıl 2; İmkan daxilində: mümkünsə ardıcıl). Ümumi limit heç vaxt gündə 2-dən çox olmur.
• Sinifdə boşluq olmasın (dərslər 1-ci saatdan ardıcıl başlayır) — aktivdirsə, sinifdə dərs olan günlərdə dərslər 1-ci saatdan başlayır və günün son dərsinə qədər ardıcıl gedir. Boşluq yalnız günün sonunda ola bilər.

Qeyd: “Ağır fənn kənar saat olmasın” optimallaşdırmadır. Qayda kimi tətbiq olunanlar: müəllim konfliktləri, müəllimin gəlmə günləri, müəllimin seçdiyi dərs saatları, müəllim/sinif limitləri, “Sinifdə boşluq olmasın (dərslər 1-ci saatdan ardıcıl başlayır)” (aktivdirsə) və “Eyni fənn” qaydası (standart max 1; Qoşa=İmkan daxilində/Mütləq üçün eyni gündə 2; ümumi max 2).

2) Müəllimlər bölməsi necə istifadə olunur?

• Ad, soyad və Kod: “Fənn / dərs saatları” bölməsində müəllimi tapmaq üçün sistem müəllimi kodla və ya adla uyğunlaşdırır. Praktik üsul: hər müəllimə qısa kod verin (məs: İSF).
• Həftəlik max və Gündə max: müəllimin həftəlik/gündəlik dərs limitidir. 0 yazılsa (və ya boş qalsa) sistem bunu “limitsiz” kimi qəbul edir.
• Dərs saatları: müəllimin dərsinin hansı saatlarda ola biləcəyini göstərir. Heç nə seçməsəniz sistem standart olaraq bütün saatları uyğun sayır. Bu seçim qayda kimidir və pozulmur.
• Gəlmə günləri: müəllimin dərsinin hansı günlərdə ola biləcəyini göstərir. Heç nə seçməsəniz, sistem hamı günlər kimi qəbul edir. Vacib: “gəlmə günləri” qayda kimidir — pozulmur.

3) Siniflər bölməsi necə işləyir?

• Sinif (məs: 5A) — “Fənn / dərs saatları” sətirlərində də eyni adla yazılmalıdır.
• Gündə max dərs boş qalarsa standart limit kimi “Gündə dərs saatı (max)” tətbiq olunur. Əgər rəqəm yazsanız, həmin sinif üçün gündəlik limit ayrıca təyin olunur.
• Növbə (Səhər/Günorta) hazırda informasiya üçündür — alqoritm növbəyə görə ayrıca məhdudiyyət tətbiq etmir.

4) Fənn / dərs saatları: ən vacib hissə

Bu cədvəldəki hər sətir bir “tədris tapşırığıdır”: hansı sinifə, hansı fənn, hansı müəllim və həftədə neçə saat.

• Həftəlik saat daxil etdikdə sistem bunu “bloklara” parçalayır və yerləşdirir.
• Qoşa rejimi:
  • Yox → bu sinifdə həmin fənn bir gündə maksimum 1 saat ola bilər.
  • İmkan daxilində → bu sinifdə həmin fənn eyni gündə 2 saat olmağa çalışır (mümkünsə ardıcıl, deyilsə yenə eyni gündə 2 ayrı saat).
  • Mütləq → bu sinifdə həmin fənn eyni gündə 2 saat ardıcıl olmalıdır (qayda kimi tətbiq olunur).
• Ağır? seçilibsə: “Ağır fənlər 1-ci/sonuncu saatda olmasın” parametri aktiv olanda sistem əvvəlcə ağır fənni 1-ci/sonuncu saata salmamağa çalışır.

5) “Cədvəli qur” düyməsi arxada nə edir?

• Sistem “dərs bloklarını” müxtəlif ardıcıllıqlarda və slot kombinasiyalarında yerləşdirməyə çalışır.
• Qayda kimi tətbiq olunan məhdudiyyətlər (müəllim konfliktləri, gəlmə günləri, müəllim saat seçimi, limitlər, sinif tutumu, “Eyni fənn” qaydası: standart max 1; Qoşa=İmkan daxilində/Mütləq üçün eyni gündə 2; ümumi max 2, boş saat olmaması, Qoşa=Mütləq) pozulmur.
• Optimallaşdırmalar (ağır fənnin kənar saatlara düşməməsi, Qoşa=İmkan daxilində ardıcıllıq) mümkün olduqca qorunur.
• Tam həll tapılanadək axtarış davam edir. Konfiqurasiya həqiqətən mümkünsüzdürsə axtarış da uzana bilər — bu halda 🛑 Dayandır düyməsi ilə prosesi dayandırıb ən yaxşı tapılmış nəticəni görə bilərsiniz.

Tez-tez rast gəlinən problemlər və həll yolları

• “Sinif/müəllim tapılmadı” xətası → sinif adlarını və müəllim kod/adını bütün yerlərdə eyni yazın.
• Çox “Yerləşdirilməyənlər” çıxır → sinif/müəllim limitlərini yoxlayın, sinif tutumunu artırın (gündə max), müəllim gəlmə günlərini və uyğun saatları genişləndirin.
• Axtarış çox uzanır → çox vaxt bu ya konfiqurasiyanın mümkünsüz olmasına, ya da limitlərin həddən artıq sərt olmasına işarə edir.